13 اکتبر 2026- مطالعه جدیدی که در مجله British Medical Journal منتشر شده است، نشان می‌دهد که سارکوپنیا (کاهش تدریجی توده و عملکرد عضلانی) مشکلی قابل توجه اما اغلب نادیده گرفته شده در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیوی (CKD) است.

سارکوپنیا وضعیتی است که عضلات اسکلتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و با کاهش قدرت عضلانی، کاهش توده عضلانی و مختل شدن توانایی‌های جسمانی شناخته می‌شود. این وضعیت در افراد مبتلا به  CKDبیشتر مورد توجه قرار گرفته و با پیامدهای منفی برای سلامت مرتبط است. با این حال، داده‌های کافی در مورد سارکوپنیا در بیماران  CKDدر اتیوپی وجود ندارد. در نتیجه، این تحقیق با هدف ارزیابی میزان شیوع سارکوپنیا و عوامل مرتبط با آن در بیماران بزرگسال مبتلا به  CKDکه در یک بیمارستان تخصصی در شمال غربی اتیوپی تحت درمان هستند، انجام شد.

از سپتامبر تا نوامبر ۲۰۲۲، یک مطالعۀ مقطعی در بیمارستان تخصصی جامع «فلیگه هیوت» با تمرکز بر بیماران بزرگسال مبتلا به  CKDدر کلینیک کلیه انجام شد. تمام بیماران واجد شرایط به‌صورت متوالی وارد مطالعه شدند. ارزیابی سارکوپنیا بر اساس دستورالعمل‌های «گروه کاری اروپایی در مورد سارکوپنیا در افراد مسن (EWGSOP2)» انجام شد که شامل سنجش قدرت عضلانی، توده عضلانی و عملکرد جسمانی بود. داده‌های مربوط به ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، وضعیت سلامت، اندازه‌گیری‌های بدن و آزمایش‌های خون با استفاده از ابزارهای اختصاصی و تست‌های آزمایشگاهی جمع‌آوری گردید.

در این مطالعه، ۱۲۰ بیمار مبتلا به  CKDبه‌صورت متوالی مورد بررسی قرار گرفتند که ۶۰ نفر از آن‌ها دچار بیماری مرحله نهایی کلیوی (ESRD) بودند. در میان افراد فاقد ESRD، به ترتیب ۵ نفر (٪۸.۳)، ۱۳ نفر (۲۱.۷٪)، ۲۶ نفر (۴۳.۳٪) و ۱۶ نفر (۲۶.۷٪) در مراحل ۱، ۲، ۳ و ۴ بیماری CKDدسته‌بندی شدند. میزان شیوع سارکوپنیا در بیماران مبتلا به ESRDبه‌طور قابل توجهی بالاتر از بیماران فاقد ESRDبود (۲۸.۳٪ در مقابل ۱۰.۰٪، p=0.01). همچنین توزیع مراحل سارکوپنیا بین این دو گروه تفاوت معناداری داشت (p=0.02).

در یک تحلیل جامع، سطوح پایین پروتئین با چگالی بالا (HDL)، سطوح بالای تری‌اسیل‌گلیسرول (Triacylglycerol)، افزایش گلوکز خون ناشتا، فشار خون بالا و ضعف عمومی (Frailty) به‌طور معناداری با سارکوپنیا مرتبط بودند. علاوه بر این، سارکوپنیا با میزان کراتینین (r=−0.291, p=0.001)،  eGFRیا نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی (r=0.260, p=0.004)، ضعف عمومی (r=0.566، p<0.001)، مالوندئالدهید (r=−0.392، p<0.001) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل (r=0.455، p<0.001) ارتباط معناداری داشت.

به‌طور کلی، سارکوپنیا در میان بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیوی، به‌ویژه در مبتلایان به مرحله نهایی بیماری (ESRD)، شایع است و ارتباط نزدیکی با التهاب، استرس اکسیداتیو، اختلالات متابولیک، ضعف عمومی و مشکلات کبدی دارد. این نتایج بر اهمیت تشخیص به‌موقع و طرح‌های درمانی جامع با تمرکز بر عوامل قابل تغییر، جهت کاهش اثرات سارکوپنیا در گروه‌های مبتلا به بیماری مزمن کلیوی تأکید می‌کند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/nephrology/news/understanding-sarcopenia-in-ckd-the-role-of-inflammation-metabolic-dysfunction-and-frailty-180516